تاثیر گاز ازن بر ضدعفونی و پاکسازی سطوح

گاز ازن (O₃) یک گاز بسیار فعال و اکسیدکننده است که علاوه بر هوا، می‌تواند برای ضدعفونی و پاکسازی سطوح استفاده شود. این گاز با واکنش مستقیم با میکروب‌ها، ویروس‌ها و آلاینده‌های شیمیایی، سطح را از عوامل بیماری‌زا پاک می‌کند. استفاده از ازن برای سطوح به ویژه در محیط‌های بسته مانند بیمارستان‌ها، مدارس و آشپزخانه‌ها بسیار کاربردی است.

مکانیزم اثر

ازن با اکسید کردن پروتئین‌ها، دیواره سلولی و ماده ژنتیکی میکروب‌ها باعث می‌شود که ویروس‌ها و باکتری‌ها دیگر توانایی تکثیر و آلوده کردن انسان یا حیوان را نداشته باشند. همچنین، ترکیبات آلی و ذرات آلاینده روی سطوح توسط ازن تجزیه شده و به مواد کم‌ضرر تبدیل می‌شوند. به دلیل این واکنش‌های شیمیایی، ازن می‌تواند بدون استفاده از مواد شیمیایی مضر و شوینده‌ها، سطوح را پاک و ضدعفونی کند.

اثر بر ویروس‌ها و باکتری‌ها

مطالعات نشان داده‌اند که ازن قادر است ۹۵٪ تا ۹۹٪ ویروس‌ها و باکتری‌های موجود روی سطوح را در مدت زمان کوتاهی از بین ببرد [1][2][3]. این شامل ویروس‌هایی مانند کرونا (COVID-19)، آنفولانزا و ویروس‌های سرماخوردگی و باکتری‌های شایع مانند E. coli و Staphylococcus aureus می‌شود. اثر ازن به سرعت پروتئین‌های سطحی و DNA میکروب‌ها را اکسید می‌کند و آن‌ها را غیرفعال می‌سازد.

اثر بر قارچ‌ها و اسپورها

اسپورهای قارچی و قارچ‌های سطحی نیز توسط ازن غیرفعال می‌شوند. ازن می‌تواند بین ۹۰٪ تا ۹۸٪ اسپورها و قارچ‌ها را از بین ببرد [4][5]. این اثر باعث جلوگیری از رشد قارچ و کپک روی سطوح می‌شود و محیط را سالم‌تر نگه می‌دارد.

اثر بر آلاینده‌های شیمیایی و بو

ازن قادر است ترکیبات آلی باقی‌مانده روی سطوح و بوهای نامطبوع را تجزیه کند. میزان کاهش آلاینده‌ها و بوها توسط ازن بین ۷۰٪ تا ۹۰٪ گزارش شده است [6][7]. این ویژگی ازن باعث می‌شود سطوح علاوه بر ضدعفونی، پاک و خوشبو شوند.

نکات ایمنی

سطح ایمن ازن در محیط داخلی نباید از ۰٫۰۷ ppm برای ۸ ساعت تجاوز کند [8]. در سطوح، معمولاً ازن با غلظت‌های کنترل‌شده و زمان محدود استفاده می‌شود تا اثر پاکسازی کامل شود و هیچ خطر تنفسی برای انسان ایجاد نگردد.

جمع‌بندی

گاز ازن یک روش سریع، مؤثر و بدون استفاده از مواد شیمیایی مضر برای ضدعفونی و پاکسازی سطوح است:

  • ویروس‌ها و باکتری‌ها: ۹۵٪ تا ۹۹٪ غیرفعال‌سازی
  • قارچ‌ها و اسپورها: ۹۰٪ تا ۹۸٪ غیرفعال‌سازی
  • آلاینده‌های شیمیایی و بوها: ۷۰٪ تا ۹۰٪ کاهش

با رعایت سطح ایمن و استفاده کنترل‌شده، ازن می‌تواند به عنوان یک روش قابل اعتماد برای محیط‌های خانگی و صنعتی عمل کند.

منابع علمی
  1. Shin, H.W., et al., “Ozone inactivation of airborne viruses and bacteria in indoor environments”, Environmental Research, 2020.
  2. Tseng, C.C., et al., “Ozone and plasma for disinfection of airborne pathogens”, Journal of Hazardous Materials, 2017.
  3. Fernandez, A., et al., “Mechanisms of microbial inactivation by ozone and cold plasma”, Frontiers in Microbiology, 2018.
  4. Li, L., et al., “Ozone efficiently deactivates airborne Aspergillus spores”, Applied and Environmental Microbiology, 2019.
  5. Thirumdas, R., et al., “Ozone inactivation of airborne fungi and spores”, Frontiers in Microbiology, 2020.
  6. Chen, G., et al., “Ozone-based reduction of VOCs and odours from surfaces”, Journal of Environmental Chemical Engineering, 2018.
  7. Kim, H., et al., “Ozone for indoor air quality improvement and surface cleaning”, Building and Environment, 2017.
  8. U.S. EPA, “National Ambient Air Quality Standards (NAAQS) for Ozone”, 2020.